జన గళం సైన్స్ & వెదర్ డెస్క్: ‘అర్నాబ్’ తుపాను తీరానికి చేరువవుతున్న వేళ అసలు తుపాను తీరం దాటడం (ల్యాండ్‌ఫాల్) అంటే ఏమిటి? ఆ సమయంలో వాతావరణంలో చోటుచేసుకునే అనూహ్య మార్పులేమిటి? అనే అంశాలపై సామాన్యులకు సైతం సులభంగా అర్థమయ్యే రీతిలో ఆసక్తికరమైన విశ్లేషణ వెలుగులోకి వచ్చింది. తీరం దాటడం అనేది ఒక్క క్షణంలో ముగిసే ప్రక్రియ కాదని, వందల కిలోమీటర్ల మేర ఆకాశంలో విస్తరించిన ఒక భారీ మేఘాల చక్రం నెమ్మదిగా సముద్రం నుంచి నేల పైకి అడుగుపెట్టే సంక్లిష్ట ప్రక్రియ అని వాతావరణ పరిశోధకులు వివరిస్తున్నారు.
తుపాను నిర్మాణం, దాని కదలికలపై నిపుణులు అందించిన కీలక వాస్తవాలు:
- తీరం దాటడం అంటే ఏమిటి?: తుపాను మేఘాల గుంపు సరిగ్గా మధ్యభాగంలో ఉండే ప్రశాంతమైన ఖాళీ ప్రదేశాన్ని ‘తుపాను కన్ను’ (Eye of the Cyclone) అంటారు. తుపాను అంతా సముద్రంలో ఉన్నంతసేపు నేలకు ముప్పు ఉండదు. కానీ, ఎప్పుడైతే ఆ మధ్యలోని ‘కన్ను’ సముద్రపు నీటిని వదిలి భూభాగం పైకి ప్రవేశిస్తుందో దాన్నే సాంకేతికంగా తీరం దాటడం లేదా ల్యాండ్‌ఫాల్ అంటారు.
- బొంగరం, ఛార్జర్ కారు పోలిక: గిరగిరా తిరుగుతూ పక్కకు కదిలే బొంగరంలా తుపాను ఒకేచోట తిరుగుతూ నేలవైపు ప్రయాణిస్తుంది. సముద్రపు నీటి ఆవిరే దీనికి ప్రధాన ఇంధనం. సముద్రం అనేది నిరంతరం పవర్ అందించే ఛార్జర్ లాంటిది. తుపాను నేలమీదికి రాగానే ఆ ఛార్జర్ కనెక్షన్ తెగిపోతుంది. అయితే అప్పటికే నిల్వ ఉన్న అపార శక్తిని నేలపై ఖర్చు చేయడం వల్ల తీరం దాటే సమయంలో 100 కి.మీ పైగా పెనుగాలులు, కుండపోత వర్షాలు బీభత్సం సృష్టిస్తాయి.
- ‘తుపాను కన్ను’ చేసే మాయ: తీరం దాటడం మూడు అంచెలుగా జరుగుతుంది. మొదట తుపాను ముందు భాగం తాకి భయంకరమైన ఈదురుగాలులు, వర్షం తెస్తుంది. ఆ తర్వాత ‘కన్ను’ నేలపైకి రాగానే ఉన్నట్టుండి వర్షం, గాలి పూర్తిగా ఆగిపోయి ఆకాశం నిర్మలంగా మారుతుంది. ఇది చూసి తుపాను వెళ్లిపోయిందని భ్రమపడి బయటకు రావడం ప్రాణాంతకం. కాసేపటికే తుపాను వెనుక భాగం విరుచుకుపడి, అంతకుముందు వీచిన దిశకు పూర్తి వ్యతిరేక దిశ నుంచి అంతకంటే తీవ్రమైన గాలులతో ప్రభావం చూపుతుంది.
- నేలమీద బలహీనపడే తీరు: ల్యాండ్‌ఫాల్ పూర్తి కావడానికి దాదాపు 3 నుంచి 4 గంటల సమయం పడుతుంది. నేలమీదికి వచ్చాక తేమ ఆవిరి అందకపోవడం, నేల, కొండలు, చెట్లు రాపిడి అడ్డంకులుగా మారడంతో ఆహారం అందని శరీరంలా తుపాను క్రమంగా శక్తిని కోల్పోయి సాధారణ వర్షంగా మారి అంతరిస్తుంది.
తుపాను తీవ్రతను అర్థం చేసుకుని, శాస్త్రీయ విషయాలపై అవగాహన పెంచుకుంటూ ప్రజలు విపత్తు సమయాల్లో అధికార యంత్రాంగం ఇచ్చే హెచ్చరికలను తు.చ. తప్పక పాటించాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
Slug: what-is-cyclone-landfall-science-behind-cyclone-eye-and-wind-speed-explained